Faiz Oranı Nasıl Hesaplanır
Kısa cevap: Faiz hesaplama iki temel yöntemle yapılır. Basit faizde yalnızca ana paraya faiz işler: Faiz = Ana Para × Faiz Oranı × Süre. Bileşik faizde ise kazanılan faiz de ana paraya eklenir ve o da faiz kazanır: Toplam = Ana Para × (1 + Faiz Oranı)^Dönem. Kısa vadede iki yöntem birbirine yakın sonuç verir. Vade uzadıkça bileşik faiz farkı dramatik biçimde büyür.
Her Faiz Hesabında 3 Değişken Vardır
- Ana para (P): Yatırdığın veya borçlandığın tutar.
- Faiz oranı (i): Genelde yıllık verilir. Aylık hesap için 12'ye bölünür.
- Süre (n): Dönem sayısı. Oran ile süre aynı birimde olmalı.
En sık yapılan hata budur: yıllık oranı aylık süreyle çarpmak. Oran yıllıksa süre de yıl olmalı.
Basit Faiz Hesaplama
Formül: Faiz = P × i × n
Örnek: 10.000 TL, yıllık %30, 3 yıl.
- Yıllık faiz: 10.000 × 0,30 = 3.000 TL
- 3 yıllık faiz: 3.000 × 3 = 9.000 TL
- Vade sonu toplam: 19.000 TL
Basit faiz genelde kısa vadeli mevduatta, bazı tüketici hesaplamalarında ve gecikme faizi gibi kalemlerde kullanılır.
Gün Bazlı Basit Faiz
Kısa vadeli mevduatta süre gün olarak girilir: Faiz = P × i × Gün / 365
Örnek: 100.000 TL, yıllık %40, 32 gün vade.
100.000 × 0,40 × 32 / 365 = 3.506,85 TL brüt faiz
Bu tutar brüttür. Mevduat faizinden stopaj kesilir, net getiri daha düşük olur. Bankanın verdiği net oranı mutlaka sor.
Bileşik Faiz Hesaplama
Formül: Toplam = P × (1 + i)^n
Aynı örnek: 10.000 TL, yıllık %30, 3 yıl, faiz her yıl ana paraya ekleniyor.
- 1. yıl sonu: 10.000 × 1,30 = 13.000 TL
- 2. yıl sonu: 13.000 × 1,30 = 16.900 TL
- 3. yıl sonu: 16.900 × 1,30 = 21.970 TL
Kazanılan faiz 11.970 TL. Basit faizde 9.000 TL idi. Fark sadece 3 yılda 2.970 TL.
| Süre | Basit faiz (toplam) | Bileşik faiz (toplam) |
|---|---|---|
| 1 yıl | 13.000 TL | 13.000 TL |
| 3 yıl | 19.000 TL | 21.970 TL |
| 5 yıl | 25.000 TL | 37.129 TL |
| 10 yıl | 40.000 TL | 137.858 TL |
Bileşik Dönem Sayısı Sonucu Değiştirir
Faiz yılda bir yerine ayda bir işlerse getiri artar. Formül: P × (1 + i/m)^(n×m). Burada m, yıl içindeki dönem sayısıdır.
Örnek: 10.000 TL, yıllık %30, aylık bileşik (aylık oran %2,5).
10.000 × (1,025)^12 = 13.448,9 TL
Yıllık tek dönemde 13.000 TL idi. Yani nominal oran %30 olsa da efektif yıllık getiri %34,49. Banka ürünlerini karşılaştırırken nominal değil efektif orana bak.
Kredide Faiz Nasıl Hesaplanır
Kredide taksitler eşit olur ama içindeki faiz payı her ay azalır. Eşit taksit formülü:© 2026 Yatırım ve Borç